2.7.2 Rationale

De interventie sluit aan bij de verwerkingstheorie en de daarop gebaseerde communicatiestrategieën en psychodynamische mechanismen bij verlieservaringen. Enkele uitgangspunten daarbij zijn:

  1.  Volgens de huidige inzichten in verstoorde rouw is het kernprobleem dat de patiënt voor een dermate onoplosbaar dilemma staat dat cognitieve integratie van het gebeurde onmogelijk is. Enerzijds beseft men een zeer ingrijpende gebeurtenis achter de rug te hebben die gepaard gaat met intens pijnlijke emoties. Anderzijds kan men die pijnlij­ke, maar noodzake­lijke emoties en cognities, niet verdragen. Er is iets zo onvoorstelbaars gebeurd dat een aantal existentiële fundamenten hun dragende functie dreigen te verliezen.
  2. Daarnaast gaat men er van uit dat, om normaal te kunnen functioneren als professional, het (werkzame) leven zinvol, rechtvaardig en voorspelbaar hoort te zijn. De confrontatie met het incident maakt duidelijk dat die zo noodzakelijke aannames maar zeer beperkt geldig zijn. Dit leidt tot een psychologisch onmogelijk dilemma: of het leven/werk deugt niet, of ik deug niet! In beide gevallen is het leven voor een professional die zich verantwoordelijk voelt voor zijn handelen, onleefbaar
  3. In psychologische termen is er sprake van een te hoge mate van ambivalentie met als gevolg dat de voor verwerking vereiste emoties niet toe gelaten kunnen worden en de ver­wer­king stagneert.
  4. De rationale van de behandeling is om uiteindelijk weer nieuwe positieve illusies op te bouwen. Daartoe moeten echter eerst oude aannames, zoals bijv. iedereen maakt fouten behalve ik, worden geslecht. In volgorde en communicatieve termen gaat om de herziening van de volgende inhoudelijke cognitieve schemata:

Cen­trale doelstelling van de interventie is dan ook het faciliteren van het toelaten van de meest fundamentele en daarmee meest pijnlijke emoties en cognities. Dit doet men door een dusdanig kader te creëren dat de ambivalentie wordt omgezet van twee gelijktijdig-tegenstrijdige, naar twee sequentieel-tegenstrijdige inhouden. Dit laatste biedt de mogelijkheid dat beide inhouden (zinloos en zinvol) waar zijn, zij het op verschillende momenten. Of het lukt om ambivalentie om te zetten in ‘dubbel-zinnigheid’ hangt behalve van een methodische aanpak, in belangrijke mate ook af van de werkrelatie tussen therapeut en patiënt. Om de confrontatie met dermate pijnlijke emoties te kunnen verdragen, is zeer intense emotionele steun noodzakelijk. CAVE: die steun, en vooral de intimiteit ten gevolge van de optredende (tegen)overdracht, is voor niet-professionals vaak onhanteerbaar!